Karpaty



Karpaty - (węg. Kárpátok; rum. Carpaţi; ukr. Карпати, czes. i słow. Karpaty) – są łańcuchem górskim położonym w Europie środkowej. Łuk Karpat jest największym w tej części świata, przechodzi w łuk i ciągnie się przez RumunięUkrainęWęgrySłowację oraz Polskę. Najwyższym szczytem jest Gerlach o wysokości 2655 m n.p.m. 

Nazwa Karpaty jak przypuszczają naukowcy od nazwy dackiego plemiena Karpian, które żyło w pierwszym tysiącleciu naszej ery na terenie Karpat Wschodnich, wymieniał je Ptolemeusz w II wieku n.e. jako Karpates Oros. Możliwe też, że nazwa ta wywodzi się od indoeuropejskiego słowa korpata, które oznacza góra lub skała. Inną hipotezą jest jej pochodzenie od przedindoeuropejskiego cara 'kamień'. W XIII- i XIV-wiecznych oficjalnych dokumentach węgierskich pojawia się pod nazwą Thorchal bądź Tarczal lub rzadziej jako Montes Nivium. W Polsce po raz pierwszy nazwa Karpaty, została użyta przez Stanisława Staszica w XIX wieku w dziele O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polski (1815). 


Karpaty wchodzą w skład alpejskiego systemu górskiego. Zajmują one powierzchnię około 190 tys. km² i tym samym stanowią drugi co do wielkości, zaraz po Alpach łańcuch górski w Europie. W granicach Polski powierzchnia Karpat wynosi jedynie około 19 600 km², stanowi to około 6,3% całkowitej powierzchni kraju. 


Stosunek powierzchni ogólnej Karpat:


- Karpaty rumuńskie zajmują 55,5% powierzchni ogólnej Karpat, 

- Karpaty słowackie zajmują 14,3% powierzchni ogólnej Karpat, 

- Karpaty ukraińskie zajmują 10,3% powierzchni ogólnej Karpat, 

- Karpaty polskie zajmują 9,3% powierzchni ogólnej Karpat, 

- Karpaty czeskie zajmują 6% powierzchni ogólnej Karpat, 

- Karpaty węgierskie zajmują 4,3% powierzchni ogólnej Karpat, 

- Karpaty austriackie zajmują 0,2% powierzchni ogólnej Karpat. 


Łańcuch Karpat zajmuje odpowiednio:


- na Słowacji 61% powierzchni kraju, 

- w Rumunii 48,8% powierzchni kraju, 

- w Czechach 16% powierzchni kraju, 

- na Węgrzech 9,7% powierzchni kraju, 

- w Polsce 6,2% powierzchni kraju, 

- na Ukrainie 3,6% powierzchni kraju, 

- w Austrii 0,6% powierzchni kraju.